Direct naar hoofdinhoud
5 december 2026

En toen ging het mis

Hollands Glorie aflevering 3

Nadat Indonesië in 1949 onafhankelijk is geworden en vliegen naar overzeese bestemmingen steeds populairder wordt, verdwijnt de vraag naar grote passagiersschepen. Het wordt opgevangen met de bouw van vrachtschepen en met name supertankers, zoals de Melania bij NDSM in Amsterdam en de Esso Cambria op de nieuwe werf van Cornelis Verolme in de Botlek. Deze flamboyante nieuwkomer op de markt weet zich in korte tijd op te werken tot de grootste scheepsbouwer van Nederland met een imperium aan werven en steeds groter wordende schepen.

Verolme

Maar de relatief eenvoudig te bouwen tankers worden in Aziatische landen als Japan en Zuid-Korea veel goedkoper geproduceerd. De hoge lonen en trage modernisering zetten de sector in Nederland verder onder druk. Verolme hoopt het tij nog te keren met de aanschaf van een mammoetdok zodat de grootste schepen hier gebouwd en gerepareerd kunnen worden. Voor het benodigde krediet klopt hij aan bij de regering, met het argument dat op deze manier de werkgelegenheid kan worden behouden. Hij krijgt het geld op voorwaarde dat hij de zwaar verlieslijdende Amsterdamse NDSM-werf overneemt. Het helpt niet.

Onderzoek van de overheid wijst uit dat samenwerking tussen de grootste Nederlandse scheepswerven de enige uitweg is. Begin jaren zeventig dwingt de regering een fusie af van Verolme met Rijn-Schelde (een fusie uit 1966 tussen de werven in Vlissingen en Rotterdam), waaruit het RSV-concern ontstaat. Cornelis Verolme moet daarbij zelf het veld ruimen.

Gloriedagen voorbij

Maar de problemen blijven. De oliecrisis van 1973 zorgt ervoor dat de vraag naar olietankers verder afneemt, terwijl die nog wel worden gebouwd. Zo rolt in 1974 de 355-meter lange mammoettanker Lepton in de Botlek van stapel, het tot dan toe grootste schip ooit in Nederland gebouwd. Om het concern overeind te houden en de werkgelegenheid te redden, pompt de regering miljarden in RSV. Toch gaat het in 1983 failliet en verliezen duizenden mensen hun baan, waarna een spraakmakende parlementaire enquête volgt. In die jaren daalt de scheepsproductie met 75 procent. De gloriedagen van de grote, beeldbepalende Nederlandse werven zijn voorbij.

Credits
  • Regisseur
    Paul Ruigrok
  • Researcher
    Bram de Graaf

Vragen?

Heeft u vragen, ideeën of opmerkingen?

Neem dan contact op met de redactie: