↳ Enter om te zoeken
14 april 2015

Andere Tijden

Wieringermeer in de oorlog; verdronken trots
Bekijk Video
29 min

De Wieringermeer valt in 1930 als eerste van de grote IJsselmeerpolders droog. Uit het hele land worden jonge mensen op zoek naar een nieuwe toekomst geselecteerd om van dit vruchtbare Nieuwe Land een ultramoderne polder te maken. Een smeltkroes van culturen en gewoonten. Tjeerd Veenstra is elf wanneer zijn ouders in 1932 uit Friesland naar de polder komen: “Het was een maatschappij van pioniers en daar zijn we trots op, dat we als pioniers de Wieringermeer hebben opgebouwd.”

Tijdens de oorlog blijft het lange tijd rustig in de polder. In de “graanschuur van West Nederland” houdt de bezetter zich relatief gedeisd waardoor er veel onderduikers zijn. Er is volop te eten, wat schrijnend zichtbaar wordt tijdens de laatste oorlogsmaanden als de honger in de Randstad velen - wanhopig op zoek naar voedsel - naar de Wieringermeer drijft.

Op 17 april 1945, vlak voor de bevrijding van Nederland, horen de bewoners van de Wieringermeerpolder rond kwart over twaalf twee doffe dreunen. Het Duitse leger heeft de dijk opgeblazen, waarschijnlijk uit angst voor geallieerde luchtlandingen. Met verwoestende kracht stroomt het IJsselmeerwater de polder in: 20 .000 hectare kostbare landbouwgrond gaat verloren. “Nieuw land” dat pas 15 jaar eerder op de Zuiderzee was gewonnen. 7000 bewoners en meer dan 1000 onderduikers vluchten met wat schaarse bezittingen terug naar het oude land.

De negenjarige Piet Veeman zit samen met zijn moeder verstopt achter een matras op de dijk, een paar honderd meter van de explosie: “Na de klap vlogen de kluiten modder ons om de oren. Het water vloog regelrecht de polder in.”

De Wieringermeer verdrinkt langzaam maar zeker onder een meters hoge laag water. De toen 16-jarige pionierszoon Kees Meeuwsen: “Mijn moeder stond te huilen. Je raakt alles kwijt. Die mooie trotse polder waar we allemaal zo dankbaar voor waren”. Maar na de bevrijding is de pioniersgeest niet verslagen. De polder wordt voor een tweede keer opgebouwd en in 1946 wordt er alweer geoogst.

Regie: Matthijs Cats
Research: Carolien Brugsma

Uitzending: di 14 april 2015, 21.20 uur, NPO 2.

Geïnterviewden Bronnen
  • Greta Visser Mollema
    Greta Visser Mollema
  • Kees Meeuwsen
    Kees Meeuwsen
  • Piet Veeman
    Piet Veeman
  • Siebe Veenstra
    Siebe Veenstra
  • Tjeerd Veenstra
    Tjeerd Veenstra
  • Niestadt fotocollectie

    Niestadt fotocollectie, Zijper Museum, Schagerbrug (NH).

  • Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid nacht

    Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

    Bezoek de website hier:
  • De inundatie van de Wieringermeer in april 1945

    Ir O Hoes, De inundatie van de Wieringermeer in april 1945. Reconstructie van de dijkdoorbraak en overstroming, Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis 20(2011); webversie 2013.

  • Wieringermeer 1940-1945

    B.A. Blijdorp, Wieringermeer 1940-1945 (Historisch Genootschap van Wieringermeer, 2007).

  • De Terp als reddingsboei

    Pie, De Terp als reddingsboei (1946).

  • Rapport de inundatie van de Wieringermeer in 1945

    E. De Cock en W.J.Z. Willemse, De inundatie van de Wieringermeer in 1945. Een rapport over de evacuatie en de terugkeer van de Wieringermeerbevolking (Alphen aan de Rijn, 1955).