Indië in de oorlog

Er zijn er niet veel meer: Nederlandse ooggetuigen van de atoombommen op Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Mannen van in de negentig, die nog kunnen navertellen hoe in Nagasaki de rook langzaam optrok en zich een paddenstoelwolk vormde. In Andere Tijden hun belevenissen als dwangarbeiders op Japanse scheepswerven, waar ze elk snippertje informatie over de Amerikaanse opmars door de Pacific gretig in hun hoofd opsloegen. Tegelijk werd hen verteld dat als de Amerikanen zich zouden wagen aan een invasie van het Japanse vasteland, de krijgsgevangenen als eerste er aan zouden gaan. Een leven tussen vrees en hoop in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog.

De grote groep Nederlandse staatsburgers van gemengd bloed in Indië, driekwart van het totaal - zo'n 200.000 mensen, worden niet geïnterneerd. Deze groep moet, net als Nederlanders onder Duitse bezetting, zien te overleven onder nieuwe machthebbers, met nieuwe regels.

Nederlands-Indië verandert grondig tijdens de Japanse bezetting. De Nederlanders die ‘vrij’ blijven hebben meestal gemengd bloed. Zij zijn niet Indonesisch, maar ‘Indisch’ en zo voelen ze zich ook. Verknocht aan Nederland, al zijn ze er vaak nog nooit geweest. Hun vooroorlogse status wordt gedurende de bezetting steeds verder ondermijnd door het groeiende zelfbewustzijn van de Indonesiërs.

Revolusi of Bersiap? Het zijn twee termen voor dezelfde tijd: de chaotische maanden na afloop van de Tweede Wereldoorlog in Indonesië, ooit de grootste Nederlandse kolonie. 

In aanloop naar de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 (de ‘Indië-herdenking’) komt het NTR-geschiedenisprogramma Andere Tijden met het tweeluik Recht op tranen. Aangrijpende Molukse verhalen uit de Tweede Wereldoorlog die weinig aandacht kregen en nu door kinderen en kleinkinderen worden verteld.  De voice-over is van Hans Goedkoop.

In aanloop naar de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 (de ‘Indië-herdenking’) komt het NTR-geschiedenisprogramma Andere Tijden met het tweeluik Recht op tranen. Aangrijpende Molukse verhalen uit de Tweede Wereldoorlog die weinig aandacht kregen en nu door kinderen en kleinkinderen worden verteld.  De voice-over is van Hans Goedkoop.

Na de onafhankelijkheid van Indonesië komen honderdduizenden repatrianten en duizenden veteranen naar Nederland. Tijdens de naoorlogse wederopbouw is er weinig ruimte om bij hun ervaringen stil te staan. De mensen, de verhalen en de feiten - zeker als het gaat om de oorlog die is gevoerd om Nederlands-Indië te behouden - worden zoveel mogelijk weggestopt. Maar het verleden blijft knagen.

Na de onafhankelijkheid van Indonesië komen honderdduizenden repatrianten en duizenden veteranen naar Nederland. Tijdens de naoorlogse wederopbouw is er weinig ruimte om bij hun ervaringen stil te staan. De mensen, de verhalen en de feiten - zeker als het gaat om de oorlog die is gevoerd om Nederlands-Indië te behouden - worden zoveel mogelijk weggestopt. Maar het verleden blijft knagen.

Going North is een fraai voorbeeld van een klassieke geallieerde propagandafilm uit de Tweede Wereldoorlog. Het is het verhaal over de enorme troepenmacht die vanuit het zuiden van de Pacific optrekt richting Japan, richting noord. Met imposante beelden, pompeuze muziek en een felle commentaarstem, laat de film geen twijfel over bestaan over de inzet van de geallieerde troepen.